Winterjeuk en waarom je huid meer kan jeuken als het kouder wordt

Rosy Maes

Je zit op de bank en merkt dat je alweer aan je benen krabt. Er is geen mug te bekennen. Sinds het kouder wordt, lijkt de jeuk vaker terug te komen.

Met winterjeuk bedoelen mensen vaak jeuk in de koude maanden, geregeld samen met een droge huid. Als droogte meespeelt, zijn passende verzorging en aandacht voor je wasgewoonten zinvol. Hieronder lees je hoe je winterse jeuk herkent en waarom een mild doucheproduct onderdeel van die aanpak kan zijn.

Er bestaat ook een dermatologische term, pruritus hiemalis. De precieze oorzaak daarvan is niet volledig bekend; jeuk in de winter kan bovendien andere oorzaken hebben. [1]

Hoe herken je winterse jeuk

Winterjeuk kan voorkomen zonder een duidelijke oorspronkelijke huiduitslag. De huid kan er vrij normaal of wat droog uitzien. Bij pruritus hiemalis worden vooral de benen beschreven, met klachten die vaak 's avonds of 's nachts opvallen. Krabben kan vervolgens zichtbare beschadigingen geven. [1]

In het dagelijks taalgebruik wordt winterjeuk breder gebruikt. Ook jeuk bij duidelijk schilferende winterhuid krijgt die naam. Voor jezelf is het vooral nuttig om te noteren wat je ziet en voelt, in plaats van meteen het juiste etiket te zoeken.

Wanneer ontstonden de klachten? Zijn ze plaatselijk of over het hele lichaam? Was er al uitslag voordat je begon te krabben? Zulke informatie helpt ook als je een arts raadpleegt.

Wat heeft droge huid met jeuk te maken

Droogte, de huidbarrière en jeuk zijn met elkaar verbonden. Onderzoek beschrijft een samenspel van veranderingen aan de huid, ontstekingssignalen en zenuwen die jeuk doorgeven. Een deel van de gedetailleerde kennis komt uit laboratorium- en dieronderzoek; niet elk mechanisme is bij iedere mens met winterjeuk aangetoond. [2]

De bruikbare conclusie is dat jeuk bij droge huid meer is dan een oppervlakkig ongemak. Het verklaart ook waarom verzorging van de droge huid onderdeel kan zijn van de aanpak.

De seizoensachtergrond lees je in 'waarom je huid in de herfst droger kan worden'. Voor de opbouw van de beschermende laag verwijzen we naar de huidbarrière in de winter.

Waarom krabben de klachten kan onderhouden

Krabben geeft soms kort verlichting. Herhaald krabben kan de huid echter beschadigen en processen versterken die nieuwe jeuk uitlokken. Dit wordt de jeuk-krabcyclus genoemd. [3]

Dat is geen verwijt. Jeuk kan moeilijk te negeren zijn, zeker wanneer je probeert te slapen. De bedoeling van verzorging en behandeling is daarom om de prikkel te verminderen, zodat je minder tegen de neiging tot krabben hoeft te vechten.

Wat kan helpen bij een droge en jeukende winterhuid

Bij droogtegerelateerde jeuk vormen hydraterende crèmes een belangrijke basis. Ook kleding die niet over de huid schuurt kan prettiger zijn; ruwe wol rechtstreeks op gevoelige plekken is bijvoorbeeld niet voor iedereen comfortabel. [1,4]

Neem je reiniging mee in die verzorging. Een milde, zeepvrije reiniger kan een alternatief zijn voor klassieke zeep. [6] Let ook op temperatuur en duur als douchen je klachten verergert. In jeukende huid na het douchen bespreken we dat patroon uitgebreider.

Waarom ook je body wash aandacht verdient

Als je huid droog en jeukerig is, wil je zorgvuldig kiezen waarmee je haar dagelijks wast. Kijk naar een milde formule die ook ontwikkeld is om te verzorgen. Zo begint aandacht voor je huid al onder de douche.

Bij Favorite Family staat die combinatie centraal in onze zeepvrije body wash die reinigt en verzorgt. De formule is pH-huidneutraal en bevat onder meer inuline, plantaardige bisabolol en rijstzetmeel. Ons uitgangspunt is huidcomfort tijdens een dagelijks wasmoment.

Wil je weten hoe je eigenschappen zoals pH, verzorgende ingrediënten en parfum afweegt, lees dan douchegel voor een droge en jeukende huid. Bij eczeem of onverklaarde jeuk blijft beoordeling van de oorzaak belangrijk voor de juiste aanpak. [4,5]

Wanneer is een arts nodig

Laat jeuk beoordelen wanneer ze aanhoudt, ernstig is, je slaap verstoort of over het hele lichaam voorkomt zonder duidelijke verklaring. Ook nieuwe uitslag, pijnlijke huidbeschadigingen of bijkomende algemene klachten zijn redenen om hulp te zoeken. Jeuk kan verschillende huidgebonden en andere oorzaken hebben. [5]

Veelgestelde vragen over winterjeuk

Kan winterjeuk optreden zonder uitslag

Ja. Bij pruritus hiemalis kan een duidelijke oorspronkelijke uitslag ontbreken. Dat sluit andere oorzaken van jeuk niet uit.

Is winterjeuk hetzelfde als eczeem

Nee. Eczeem kan in de winter opvlammen en jeuk veroorzaken, maar de termen zijn niet uitwisselbaar. Een arts kan helpen het onderscheid te maken.

Helpt een antihistaminicum altijd

Nee. Droge-huidjeuk verloopt niet uitsluitend via histamine. Bespreek aanhoudende jeuk en eventuele medicatie met een arts of apotheker. [2]

Bronnen

[1] DermNet. Winter itch .

[2] Mechanisms and Management of Itch in Dry Skin. Acta Dermato Venereologica, 2020 .

[3] The Itch Scratch Cycle A Neuroimmune Perspective. Trends in Immunology, 2019 .

[4] Augustin et al. Diagnosis and treatment of xerosis cutis A position paper. JDDG, 2019.